Indianie Europy

W środku namiotu z kamieni zbudowano piętrowe palenisko. Ogień ogrzewa głazy, które działają jak piec. Tu nie można zmarznąć nawet, gdy wieje z północy. Ale tylko latem. Zimą nad brzegiem Morza Arktycznego w tipi nie mieszka nikt. W noc polarną w okolicach Nordkapp trudno jest przetrwać nawet w głębokim lesie nad brzegiem jeziora Inari w Finlandii, dokąd Samowie przenosili się na zimę przez tysiące lat.

Na siedziskach wszędzie leżą skóry reniferów. Na metalowym stelażu nad ogniskiem grzeje się stary czajnik. Wodę Risten przyniosła ze źródełka, jednego w wielu wypływających z pobliskiego klifu. Gospodyni proponuje kawę. Jacobs.

- Cesarz Bonaparte, kiedy dowiedział się o istnieniu naszego ludu, kazał swoim naukowcom zbadać, czy jesteśmy jeszcze ludźmi - uśmiecha się Risten Lango. - Sprawdzali, jaki mamy rozstaw oczu i szerokość nosa. Twierdzili, że w Laponii człowiek nie może żyć. Jeszcze kilka pokoleń temu uważano naszą ziemię za krainę wiecznej nocy, prawdziwy koniec świata. I dobrze, mieliśmy dzięki temu święty spokój.

Mniej niż 100 tysięcy

Rdzenne ziemie Samów rozciągają się od środkowej Norwegii, przez północno- zachodnią Szwecję, północną Finlandię i północną części Półwyspu Kolskiego w Rosji. Samowie zostali wyparci przez plemiona fińskie i germańskie do Laponii. Tu nie chcieli żyć nawet Norwegowie, ani Finowie, ani nikt inny. Chrześcijaństwo przywędrowało do Laponii dopiero w XVIII wieku, a Indianie Europy luteranizm przyjęli w pełni dopiero w wieku XIX. Według oficjalnych danych norweskiego rządu w tym kraju żyje około 60-100 tysięcy Samów. W Szwecji - najwyżej 25 tysięcy, w Finlandii 6 tysięcy. Dane dotyczące Samów w Rosji są nieznane, jednak szacuje się, że może ich być około 2 tysięcy. Nie wiadomo ilu Samów przesiedlono na Syberię.